Ống thép luồn dây điện EMT (Electrical Metallic Tubing) là loại ống kim loại thành mỏng được sử dụng làm đường dẫn và bảo vệ dây, cáp điện trong hệ thống điện. Theo ANSI C80.3, EMT bằng thép được quy định cho mục đích làm đường dẫn dây hoặc cáp của hệ thống điện; tiêu chuẩn cũng đề cập đến lớp bảo vệ chống ăn mòn ở bề mặt ngoài và trong của ống. UL 797 là tiêu chuẩn áp dụng cho Electrical Metallic Tubing bằng thép và các co EMT tương ứng.
Nhờ thành ống tương đối mỏng, không tạo ren ở hai đầu và sử dụng hệ phụ kiện chuyên dụng, EMT thuận tiện cho thi công tại nhiều công trình dân dụng và công nghiệp. Tuy nhiên, để lựa chọn đúng ống thép EMT, cần xem đồng thời kích thước, tiêu chuẩn, lớp bảo vệ bề mặt và điều kiện lắp đặt thực tế.
Tại Vật tư Cơ điện Hải Dương, EMT là một trong nhiều hệ ống thép luồn dây điện được cung cấp cho công trình và dự án.
Cấu tạo và đặc điểm của ống thép EMT
EMT thuộc nhóm ống kim loại thành mỏng, khác với các hệ ống thép thành dày và có ren như IMC/RSC. Đặc điểm cấu tạo này ảnh hưởng trực tiếp đến trọng lượng, cách thi công và hệ phụ kiện sử dụng.
Ống thép luồn dây điện EMT
Cấu tạo và đặc điểm nổi bật
Theo thông tin sản phẩm của Hải Dương, ống thép luồn dây điện EMT có thành mỏng, hai đầu không ren và được liên kết với phụ kiện bằng vít định vị. Sản phẩm được cung cấp với lựa chọn thép mạ kẽm Class 3 hoặc thép mạ kẽm nhúng nóng Class 4.
Một số đặc điểm chính gồm:
- Thân ống bằng thép: tạo khả năng bảo vệ cơ học cho dây dẫn bên trong.
- Thành ống mỏng: giúp EMT nhẹ hơn so với các hệ ống thành dày như IMC hoặc RSC.
- Hai đầu không ren: việc kết nối được thực hiện bằng khớp nối, đầu nối và các phụ kiện phù hợp.
- Bề mặt được bảo vệ chống ăn mòn: ANSI C80.3 quy định EMT bằng thép có lớp kẽm kim loại hoặc lớp bảo vệ chống ăn mòn khác ở mặt ngoài; mặt trong sử dụng lớp kẽm hoặc lớp phủ hữu cơ.
- Có nhiều kích thước: phù hợp với các tuyến dây và yêu cầu công trình khác nhau.
Dòng ống thép luồn dây điện loại trơn EMT của Cơ điện Hải Dương được công bố theo ANSI C80.3/UL 797 và sản xuất tại Việt Nam.
Ưu điểm của ống EMT so với các loại ống luồn dây điện khác
So với ống thép IMC, RSC và một số loại ống luồn dây điện khác, EMT có ưu thế về trọng lượng, khả năng gia công và tốc độ thi công. Đây là lý do EMT thường được lựa chọn cho các hệ thống điện cần đi ống kim loại nhưng không yêu cầu độ dày và khả năng chịu tác động cơ học cao như IMC hoặc RSC.
- Nhẹ hơn IMC và RSC: EMT có thành ống mỏng hơn, giúp giảm trọng lượng vật tư, thuận tiện khi vận chuyển, nâng đỡ và thi công tuyến ống.
- Dễ cắt, uốn và thi công: So với các loại ống thép thành dày, EMT dễ gia công hơn, phù hợp với những tuyến điện có nhiều vị trí cần đổi hướng.
- Thi công kết nối thuận tiện: EMT không tạo ren trực tiếp ở đầu ống như IMC/RSC mà sử dụng connector và coupling chuyên dụng, giúp việc lắp nối nhanh và linh hoạt.
- Bảo vệ cơ học tốt hơn ống nhựa trong nhiều ứng dụng: Kết cấu bằng kim loại giúp EMT bảo vệ dây dẫn trước va chạm và tác động cơ học tốt hơn các hệ ống nhựa thông dụng.
- Phù hợp với hệ thống điện đi nổi: Bề mặt kim loại và hệ phụ kiện đồng bộ giúp tuyến ống EMT gọn, chắc chắn, thuận tiện cho việc kiểm tra và bảo trì hệ thống điện.
Tuy nhiên, EMT không thay thế hoàn toàn IMC, RSC hay ống nhựa PVC. IMC và RSC phù hợp hơn khi công trình yêu cầu khả năng bảo vệ cơ học cao; việc lựa chọn cho môi trường ẩm, ngoài trời hoặc có nguy cơ ăn mòn cần xét lớp bảo vệ, phụ kiện và yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Vì vậy, nên lựa chọn loại ống theo môi trường lắp đặt, mức độ bảo vệ cần thiết và hồ sơ thiết kế của công trình.
Tiêu chuẩn và kích thước ống thép EMT
Đối với nhà thầu và kỹ sư M&E, kích thước bên ngoài giống nhau chưa đủ để xác định hai sản phẩm EMT có tương đương hay không. Tiêu chuẩn sản xuất, độ dày, lớp bảo vệ và dung sai cũng là những thông số cần kiểm tra.
Tiêu chuẩn ANSI C80.3 và UL 797
ANSI C80.3 quy định các yêu cầu đối với Electrical Metallic Tubing bằng thép dùng làm đường dẫn dây hoặc cáp điện. Tiêu chuẩn bao gồm các yêu cầu liên quan đến cấu tạo, kích thước và bảo vệ chống ăn mòn của EMT.
Trong khi đó, UL 797 – Electrical Metallic Tubing – Steel đưa ra các yêu cầu đối với EMT bằng thép và co EMT sử dụng làm đường dẫn kim loại cho dây, cáp điện. UL cũng nêu rõ EMT có lớp bảo vệ chống ăn mòn ở mặt ngoài và lớp phủ thích hợp ở mặt trong.
Vì vậy, không nên hiểu ANSI C80.3 và UL 797 đơn giản là hai tên gọi khác nhau của cùng một tiêu chuẩn. Khi dự án yêu cầu EMT theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ, cần kiểm tra chính xác tiêu chuẩn/chứng nhận được yêu cầu trong hồ sơ kỹ thuật.
Sản phẩm EMT của Cơ điện Hải Dương hiện công bố ANSI C80.3/UL 797 – USA.
Bảng kích thước và thông số kỹ thuật
Theo catalogue hiện hành của Vật tư Cơ điện Hải Dương, dòng EMT tiêu chuẩn có các thông số như sau:
| Kích thước danh nghĩa | Đường kính ngoài (mm) | Độ dày (mm) | Chiều dài (mm) |
| 1/2″ | 17,93 | 1,07 | 3.050 |
| 3/4″ | 23,42 | 1,25 | 3.050 |
| 1″ | 29,54 | 1,45 | 3.050 |
| 1 1/4″ | 38,35 | 1,57 | 3.050 |
| 1 1/2″ | 44,20 | 1,57 | 3.050 |
| 2″ | 55,80 | 1,57 | 3.050 |
| 2 1/2″ | 73,05 | 1,83 | 3.000 |
| 3″ | 88,70 | 1,83 | 3.000 |
| 4″ | 113,50 | 2,00 | 3.000 |
| 5″ | 126,80 | 2,00 | 3.000 |
| 6″ | 168,30 | 2,50 | 3.000 |
| 8″ | 219,10 | 2,80 | 3.000 |
Một điểm cần lưu ý là kích thước danh nghĩa không phải đường kính ngoài thực tế của ống. Ví dụ, EMT 1/2″ có đường kính ngoài 17,93 mm chứ không phải 12,7 mm.
Catalogue Hải Dương cũng công bố dung sai đường kính ngoài ±0,3 mm, chiều dài ±6,4 mm và độ dày ±10%. Vì vậy, khi chọn phụ kiện hoặc kiểm tra vật tư đầu vào, nên dựa trên bảng thông số của đúng hệ sản phẩm thay vì quy đổi trực tiếp từ inch sang mm.
Ứng dụng của ống thép luồn dây điện EMT
Nhờ trọng lượng tương đối nhẹ và thuận tiện trong thi công, ống thép EMT được sử dụng để định tuyến và bảo vệ dây dẫn tại nhiều hệ thống điện. Phạm vi sử dụng cụ thể cần căn cứ vào thiết kế, quy định áp dụng và điều kiện môi trường.
Các công trình và môi trường phù hợp
Ống EMT thường được lựa chọn cho:
- Hệ thống M&E tòa nhà: đi tuyến dây điện tại văn phòng, trung tâm thương mại, chung cư và các công trình dân dụng.
- Nhà máy, nhà xưởng: bảo vệ và tổ chức tuyến dây cho hệ thống điện công nghiệp ở những khu vực có điều kiện phù hợp.
- Tuyến điện đi nổi: bề mặt ống kim loại giúp hệ thống gọn, dễ kiểm tra và bảo trì.
- Tuyến điện âm tường, âm trần: sử dụng khi phù hợp với thiết kế và quy định kỹ thuật của công trình.
- Các vị trí cần chuyển tiếp sang ống mềm: có thể kết nối EMT với ống mềm bằng phụ kiện chuyên dụng tại khu vực gần máy móc, thiết bị.
EMT không nên được mặc định là loại ống “chỉ dùng trong nhà”. UL 797 cho phép các cấu hình bảo vệ chống ăn mòn khác nhau và nhấn mạnh người sử dụng phải xác định sản phẩm thích hợp với ứng dụng cụ thể.
Do đó, khi lắp đặt tại khu vực ẩm, ngoài trời hoặc môi trường có nguy cơ ăn mòn, cần xem xét lớp bảo vệ của ống, loại phụ kiện, khả năng bảo vệ của mối nối và yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho toàn hệ thống.
Phụ kiện và lưu ý khi lắp đặt ống EMT
Do hai đầu EMT không tạo ren, việc kết nối cần sử dụng phụ kiện ống thép luồn dây điện trơn EMT phù hợp. Danh mục của Hải Dương hiện có khớp nối, đầu nối hộp điện, kẹp ống, co 90 độ và nhiều loại hộp nối EMT.
| Vị trí | Phụ kiện thường dùng | Chức năng |
| EMT → EMT | Khớp nối EMT | Liên kết hai đoạn ống |
| EMT → hộp điện | Đầu nối EMT với hộp | Cố định đầu ống tại hộp điện |
| Thay đổi hướng tuyến | Co EMT | Chuyển hướng đường ống |
| Cố định ống | Kẹp EMT | Giữ tuyến ống tại kết cấu |
| Chia/chuyển hướng tuyến | Hộp nối EMT | Tạo điểm nối hoặc phân nhánh |
| EMT → ống mềm | Đầu nối chuyển tiếp | Chuyển từ tuyến cứng sang tuyến mềm |
Ví dụ, co cong trơn 90 độ ống EMT của Hải Dương được cung cấp với lựa chọn thép mạ kẽm Class 3 và mạ kẽm nhúng nóng Class 4. Với vị trí chuyển từ EMT sang ống mềm, có thể sử dụng đầu nối ống mềm với ống thép loại trơn theo đúng kích thước của hai hệ ống.
Khi thi công cần chú ý xử lý cạnh sau khi cắt để tránh làm tổn hại vỏ dây, không uốn làm biến dạng quá mức tiết diện ống, bố trí điểm cố định theo yêu cầu thiết kế và sử dụng phụ kiện tương thích. Đối với môi trường có nước hoặc độ ẩm cao, cần lựa chọn hệ ống và mối nối phù hợp với yêu cầu bảo vệ của vị trí đó.
Cách lựa chọn ống thép EMT phù hợp
Không nên chọn kích thước EMT chỉ dựa vào số lượng dây nhìn bằng mắt. Với công trình M&E, nên xem xét đồng thời các yếu tố sau:
- Xác định môi trường lắp đặt: trong nhà, ngoài trời, khu vực ẩm, có nguy cơ ăn mòn hay tác động cơ học. Đây là cơ sở để lựa chọn loại ống và lớp bảo vệ thích hợp.
- Xác định số lượng và kích thước dây/cáp: từ đó tính toán kích thước ống theo hệ số lấp đầy và quy định kỹ thuật áp dụng cho công trình.
- Đối chiếu kích thước EMT: sử dụng đường kính ngoài và thông số thực tế từ catalogue, không quy đổi trực tiếp kích thước danh nghĩa sang đường kính ngoài.
- Kiểm tra tiêu chuẩn: nếu hồ sơ yêu cầu ANSI C80.3, UL 797 hoặc tiêu chuẩn cụ thể khác, vật tư cung cấp cần đáp ứng đúng yêu cầu đó.
- Chọn đồng bộ phụ kiện: khớp nối, đầu nối, co, hộp nối và kẹp phải tương thích với kích thước và cấu hình EMT được sử dụng.
Cách lựa chọn ống thép EMT phù hợp
Ngoài EMT, một dự án có thể cần kết hợp nhiều hệ ống thép luồn dây điện khác nhau. Ví dụ, tại khu vực cần ống thành dày hoặc kết nối ren, kỹ sư có thể cân nhắc IMC/RSC tùy yêu cầu thiết kế thay vì cố sử dụng EMT cho toàn bộ công trình.
Giá ống thép EMT và kinh nghiệm mua
Giá ống thép EMT không cố định mà phụ thuộc vào kích thước, độ dày, lớp mạ, số lượng đặt hàng và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án. Vì vậy, khi so sánh báo giá giữa các nhà cung cấp, cần đảm bảo đang so sánh sản phẩm có cùng quy cách và tiêu chuẩn.
Một số điểm nên kiểm tra trước khi đặt mua:
- Đúng kích thước, đường kính ngoài và độ dày theo yêu cầu.
- Tiêu chuẩn được công bố có phù hợp hồ sơ dự án hay không.
- Loại vật liệu và lớp bảo vệ chống ăn mòn.
- Catalogue, tài liệu kỹ thuật và chứng từ cần thiết cho dự án.
- Khả năng cung cấp đồng bộ ống, khớp nối, đầu nối, co và phụ kiện treo.
Cơ điện Hải Dương hiện cung cấp ống thép EMT tiêu chuẩn ANSI C80.3/UL 797 với lựa chọn thép mạ kẽm Class 3 và thép mạ kẽm nhúng nóng Class 4. Trang báo giá của doanh nghiệp cũng xác nhận sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam và cung cấp theo nhiều quy cách.
Nhà thầu và doanh nghiệp có nhu cầu mua số lượng lớn có thể tham khảo bảng giá ống thép EMT hoặc liên hệ Vật tư Cơ điện Hải Dương để được tư vấn quy cách và báo giá theo khối lượng dự án.
Câu hỏi thường gặp về ống thép EMT
1. Ống EMT có ren không?
Không. Ống thép EMT tiêu chuẩn có hai đầu không ren và được liên kết bằng khớp nối, đầu nối hoặc phụ kiện chuyên dụng. Sản phẩm EMT của Hải Dương sử dụng phụ kiện dạng vít định vị. Đây cũng là một đặc điểm giúp phân biệt EMT với các hệ ống thép có ren như IMC/RSC.
2. Ống EMT có những kích thước nào?
Catalogue hiện hành của Cơ điện Hải Dương công bố dòng EMT tiêu chuẩn từ 1/2″ đến 8″, tương ứng với nhiều đường kính ngoài và độ dày khác nhau. Khi chọn kích thước cần căn cứ vào số lượng dây, kích thước dây và yêu cầu thiết kế, không chỉ dựa vào kích thước danh nghĩa của ống.
3. Ống EMT có dùng ngoài trời được không?
Có thể, nhưng không phải mọi cấu hình EMT đều phù hợp với mọi điều kiện ngoài trời. Cần xem xét lớp bảo vệ chống ăn mòn, phụ kiện, mối nối và yêu cầu kỹ thuật của môi trường lắp đặt. UL 797 cũng quy định các hình thức bảo vệ chống ăn mòn cho EMT và yêu cầu người sử dụng xác định sản phẩm phù hợp với ứng dụng cụ thể.
4. Làm sao biết ống EMT đạt tiêu chuẩn?
Không nên đánh giá chất lượng EMT chỉ dựa vào độ sáng bề mặt, cảm giác nặng nhẹ hoặc quan sát bằng mắt. Khi nghiệm thu hoặc mua vật tư, nên kiểm tra dấu nhận diện trên sản phẩm, catalogue và tài liệu/chứng nhận kỹ thuật, sau đó đối chiếu kích thước, độ dày và tiêu chuẩn được yêu cầu trong hồ sơ dự án.
Với sản phẩm của Cơ điện Hải Dương, trang sản phẩm hiện công bố tiêu chuẩn ANSI C80.3/UL 797 – USA, xuất xứ Việt Nam và các thông số dung sai của ống.
